احمد بن طولون 254 - 270 بعد از قيام دولت اموى ، مصر به حال ضعف افتاده بود و تنها در فرصتهاى كوتاه كه ولايتداران كوششى در راه پيشرفت آن ميكردند وضع بهتر ميشد ، از جمله ولايتدارانى كه دورانشان در كار مصر بهبود آورد مسلمة بن مخلد ( 47 - 62 ) و عبد العزيز بن مروان ( 65 - 86 ) و موسى بن عيسى را كه از 171 تا 179 سه بار حكومت مصر داشت نام توان برد . از آن هنگام كه دولت طولونى در مصر استقرار يافت كارها بهتر شد . دوره طولونى بيش از 38 سال نبود اما در همين مدت كوتاه پيشرفت‌هاى بسيار در اوضاع رخ نمود . احمد بن طولون بنيانگزار دولت طولونى ترك‌نژاد بود . طولون پدر احمد از جمله غلامان ترك بود كه ولايتداران ماورءالنهر جزو هداياى خويش براى خليفه بغداد فرستاده بودند . از هنگام خلافت معتصم ( 218 ) شمار تركان فزونى گرفت و منصبهاى بزرگ يافتند ، معتصم اشناس ترك را ولايتدار مصر كرد ( 219 - 229 ) و واثق ايتاخ را كه او نيز ترك بود همين منصب داد ( 234 - 235 ) و اينان برسم زمان مقيم پايتخت بودند و يكى را از جانب خويش بحكومت مصر ميفرستادند و بر منبرها و هم به سكه نامشان قرين نام خليفه ميشد و چنان شد كه از پس دوران معتصم ديار مصر بجز عنبسة ابن اسحاق ( 238 - 342 ) ولايتدار عرب نداشت . وقتى با كباك ترك از جانب خليفه بغداد ولايتدار مصر شد احمد بن طولون را نايب خويش كرد و او بسال 253 با سپاهى فراوان بمقر حكومت رسيد . در اين دوران رسم چنان بود كه ولايتدار از جانب خويش تنها يكى را نميفرستاد بلكه منصبهاى مختلف را به چند كس ميداد كه در كارها مراقب همديگر باشند و هوس استقلال و تمرد نكنند و هنگامى كه ابن طولون نيابت مصر يافت اسحاق بن دينار حكومت اسكندريه و احمد بن عيسى صعيدى فرمانروائى برقه داشت و قضاى مصر با به كار بن قتيبه بود شفير خادم